Шаҳр ва нақлиёт бо забони англисӣ
Барои чӣ ин калимаҳо лозиманд
Дар шаҳри бегона аввалин чизе, ки лозим мешавад, — роҳро пурсидан, нақлиётро ёфтан ва чипта харидан аст. Дар ин саҳифа калимаҳои англисӣ дар бораи шаҳр аз рӯи гурӯҳ ҷамъ оварда шудаанд: кӯча ва бино, ҷойҳои муҳими шаҳр, нақлиёт ва самтҳо. Баъд аз ҷадвалҳо пешояндҳои нақлиёт ва ибораҳои тайёр барои пурсидани роҳ омадаанд.
Талаффуз дар қавсҳои чоркунҷа оварда шудааст. Аломати [ː] дарозии садонокро нишон медиҳад, аломати [ˈ] пеш аз ҳиҷои задаистода меистад.
Шаҳр ва кӯча
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| city [ˈsɪti] | шаҳр (калон) |
| town [taʊn] | шаҳрак, шаҳри хурд |
| village [ˈvɪlɪdʒ] | деҳа |
| street [striːt] | кӯча |
| road [rəʊd] | роҳ |
| square [skweə] | майдон |
| bridge [brɪdʒ] | пул, кӯпрук |
| building [ˈbɪldɪŋ] | бино |
| corner [ˈkɔːnə] | кунҷ, гӯша |
| crossroads [ˈkrɒsrəʊdz] | чорраҳа |
| traffic lights [ˈtræfɪk laɪts] | светофор |
| pavement [ˈpeɪvmənt] | пиёдагард (дар Британия) |
| sidewalk [ˈsaɪdwɔːk] | пиёдагард (дар Амрико) |
Калимаҳои city ва town ҳарду «шаҳр» тарҷума мешаванд, вале city шаҳри калон ё пойтахт аст, town бошад шаҳри хурдтар. Душанбе — a city, шаҳраки ноҳия — a town.
Дар building [ˈbɪldɪŋ] ҳарфи u хонда намешавад: калима «билдинг» садо медиҳад, на «буилдинг». Дар sidewalk бошад, ҳарфи l хонда намешавад — мисли walk [wɔːk] «пиёда рафтан».
Ҷойҳои муҳими шаҳр
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| shop [ʃɒp] | мағоза |
| market [ˈmɑːkɪt] | бозор |
| bank [bæŋk] | бонк |
| post office [ˈpəʊst ɒfɪs] | почта |
| hospital [ˈhɒspɪtl] | беморхона |
| pharmacy [ˈfɑːməsi] | дорухона |
| school [skuːl] | мактаб |
| university [ˌjuːnɪˈvɜːsəti] | донишгоҳ |
| library [ˈlaɪbrəri] | китобхона |
| museum [mjuˈziːəm] | осорхона |
| mosque [mɒsk] | масҷид |
| restaurant [ˈrestrɒnt] | тарабхона, ресторан |
| hotel [həʊˈtel] | меҳмонхона |
| station [ˈsteɪʃn] | вокзал, истгоҳ |
| airport [ˈeəpɔːt] | фурудгоҳ |
Ба зада диққат диҳед. Дар museum [mjuˈziːəm] ва hotel [həʊˈtel] зада ба ҳиҷои дуюм меафтад. Дар university зада дар ҳиҷои сеюм аст: [ˌjuːnɪˈvɜːsəti]. Калимаи university бо садои [j] сар мешавад, бинобар ин пеш аз он a гузошта мешавад, на an: a university.
Калимаи restaurant [ˈrestrɒnt] кӯтоҳтар аз навишташ хонда мешавад: ҳарфҳои au садои алоҳида намедиҳанд. Дар pharmacy [ˈfɑːməsi] ҳарфҳои ph якҷоя садои [f]-ро медиҳанд. Дар Британия ба ҷои pharmacy бисёр вақт chemist's [ˈkemɪsts] мегӯянд.
Нақлиёт
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| car [kɑː] | мошин, автомобил |
| bus [bʌs] | автобус |
| taxi [ˈtæksi] | такси |
| tram [træm] | трамвай |
| trolleybus [ˈtrɒlibʌs] | троллейбус |
| train [treɪn] | қатора |
| plane [pleɪn] | ҳавопаймо |
| bicycle [ˈbaɪsɪkl] | велосипед, дучарха |
| underground [ˈʌndəɡraʊnd] | метро (дар Британия) |
| subway [ˈsʌbweɪ] | метро (дар Амрико) |
| bus stop [ˈbʌs stɒp] | истгоҳи автобус |
| ticket [ˈtɪkɪt] | чипта |
| driver [ˈdraɪvə] | ронанда |
| passenger [ˈpæsɪndʒə] | мусофир |
Калимаи bus [bʌs] бо садои [ʌ] хонда мешавад — наздик ба «а»-и кӯтоҳ, на «у». «Бус» хондан хатост. Дар bicycle [ˈbaɪsɪkl] ҳарфи c ҳамчун [s] хонда мешавад. Дар забони гуфтугӯӣ бисёр вақт кӯтоҳ мегӯянд: bike [baɪk].
By bus, on foot: пешояндҳои нақлиёт
Барои гуфтани он ки бо кадом нақлиёт меравед, пешоянди by истифода мешавад. Пас аз by артикл гузошта намешавад:
- by car — бо мошин
- by bus — бо автобус
- by train — бо қатора
- by plane — бо ҳавопаймо
- by taxi — бо такси
Аммо «пиёда» бо пешоянди дигар гуфта мешавад: on foot. Мегӯянд I go to school on foot — ман ба мактаб пиёда меравам. Бо феъл ҳам гуфтан мумкин аст: I walk to school.
Барои савор ва фуромадан ду ҷуфт феъл ҳаст. Ба нақлиёти калон — автобус, қатора, ҳавопаймо — get on ва get off мегӯянд: Get off the bus at the next stop — дар истгоҳи оянда аз автобус фуроед. Ба мошин ва такси get in ва get out of мегӯянд: She got out of the taxi — ӯ аз такси фуромад.
Самтҳо ва ҷой
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| left [left] | чап |
| right [raɪt] | рост (тараф) |
| straight on [streɪt ɒn] | рост, ба пеш |
| near [nɪə] | наздик |
| far [fɑː] | дур |
| opposite [ˈɒpəzɪt] | рӯ ба рӯи |
| behind [bɪˈhaɪnd] | дар паси, дар қафои |
| in front of [ɪn ˈfrʌnt əv] | дар пеши |
Калимаи right ду маъно дорад: «тарафи рост» ва «дуруст». Turn right — ба рост гардед; You are right — шумо дуруст мегӯед. Дар right [raɪt] ҳарфҳои gh хонда намешаванд. Барои «рост, ба пеш» бошад, straight on мегӯянд, на right.
Ибораҳои тайёр барои пурсидани роҳ
- Excuse me, how can I get to the station? — Бубахшед, ба вокзал чӣ тавр рафтан мумкин аст?
- Is it far from here? — Аз ин ҷо дур аст?
- It's a ten-minute walk. — Пиёда даҳ дақиқа роҳ аст.
- Go straight on and turn left at the traffic lights. — Рост равед ва дар светофор ба чап гардед.
- The bank is opposite the post office. — Бонк рӯ ба рӯи почта аст.
- Where is the nearest pharmacy? — Наздиктарин дорухона куҷост?
- Which bus goes to the airport? — Кадом автобус ба фурудгоҳ меравад?
- How much is a ticket? — Чипта чанд пул аст?
- Could you say that again, please? — Лутфан, боз як бор гӯед.
Ибораи Excuse me барои муроҷиат ба одами бегона лозим аст: бо он суханро сар мекунанд. Агар ҷавобро нафаҳмида бошед, пурсидани Could you say that again, please? ё Slower, please — «лутфан, оҳистатар» — комилан муқаррарӣ аст.
Дар ибораи a ten-minute walk калимаи minute бе ҳарфи s меояд, ҳарчанд даҳ дақиқа аст: вақте ки рақам ва исм якҷоя пеш аз исми дигар меистанд, исм шакли ҷамъро намегирад. Ҳамин тавр мегӯянд a two-hour trip — сафари дусоата.
Чӣ тавр машқ кардан
Роҳи худро аз хона то кор ё мактаб бо забони англисӣ тасвир кунед. Бо се-чор ҷумла сар кунед: I go to work by bus. The bus stop is near my house. I get off at the market and walk for five minutes. Баъд тасаввур кунед, ки меҳмони хориҷӣ аз шумо роҳи бозор ё вокзалро мепурсад, ва бо go straight on, turn left, opposite ҷавоб диҳед. Ҷумлаҳоро баланд гӯед — ҳамин тавр онҳо дар вақти зарурӣ зудтар ба ёд меоянд.
