Саломатӣ ва духтур бо забони англисӣ
Саломатӣ ва духтур
Калимаҳо дар бораи саломатӣ ба ҳар кас лозим мешаванд: дар сафар, дар хориҷа, дар мактаб ё вақте ки бояд ба духтур фаҳмонед, ки чӣ дард мекунад. Дар чунин лаҳзаҳо вақт барои ҷустуҷӯи калима дар луғат намемонад, бинобар ин ибораҳои асосиро беҳтар аст пешакӣ омӯзед. Дар ин саҳифа номи бемориҳои маъмул, калимаҳо барои беморхона ва дорухона ва ибораҳои тайёр барои гуфтугӯ бо духтур ҷамъ оварда шудаанд.
Талаффуз дар қавсҳои чоркунҷа аст. Аломати [ː] дарозии садонокро нишон медиҳад, аломати [ˈ] пеш аз ҳиҷои задаистода меистад.
Духтур ва беморхона
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| health [helθ] | саломатӣ |
| healthy [ˈhelθi] | солим, тандуруст |
| doctor [ˈdɒktə] | духтур |
| nurse [nɜːs] | ҳамшираи шафқат |
| dentist [ˈdentɪst] | духтури дандон |
| patient [ˈpeɪʃnt] | бемор (дар назди духтур) |
| hospital [ˈhɒspɪtl] | беморхона |
| pharmacy [ˈfɑːməsi] | дорухона |
| ambulance [ˈæmbjələns] | ёрии таъҷилӣ |
| appointment [əˈpɔɪntmənt] | вақти қабул (дар назди духтур) |
Дар калимаи health ҳарфҳои ea мисли [e] кӯтоҳ хонда мешаванд ва дар охир садои [θ] меояд — нӯги забон байни дандонҳо, бе овоз. Ин садо на «с» аст ва на «т». Дар pharmacy ҳарфҳои ph мисли [f] хонда мешаванд.
Калимаи patient ду маъно дорад: исм — «бемор» ва сифат — «босабр». Дар ҳарду ҳолат якхела талаффуз мешавад: [ˈpeɪʃnt], ва ҳарфҳои ti мисли [ʃ] хонда мешаванд.
Бемориҳо ва дардҳо
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| ill [ɪl] | бемор, касал |
| pain [peɪn] | дард |
| headache [ˈhedeɪk] | дарди сар, сардард |
| toothache [ˈtuːθeɪk] | дарди дандон |
| stomachache [ˈstʌməkeɪk] | дарди шикам |
| cold [kəʊld] | шамолхӯрӣ, зуком |
| flu [fluː] | грипп |
| cough [kɒf] | сулфа |
| sore throat [ˌsɔː ˈθrəʊt] | гулӯдард |
| temperature [ˈtemprətʃə] | ҳарорат, таб |
| allergy [ˈælədʒi] | аллергия |
Дар headache, toothache ва stomachache қисми ache ҳамеша [eɪk] хонда мешавад: ҳарфҳои ch дар ин ҷо мисли [k] садо медиҳанд, на мисли «ч». Дар cough ҳарфҳои gh мисли [f] хонда мешаванд: [kɒf], на «коуг».
Калимаи cold ҳам «хунук» аст ва ҳам «шамолхӯрӣ»: It's cold today — «Имрӯз хунук аст», вале I have a cold — «Ман шамол хӯрдаам».
Дору ва табобат
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| medicine [ˈmedsn] | дору |
| tablet [ˈtæblət] | ҳаб |
| injection [ɪnˈdʒekʃn] | сӯзандору |
| prescription [prɪˈskrɪpʃn] | дорухат, рецепт |
| rest [rest] | истироҳат |
| get better [ˌɡet ˈbetə] | беҳтар шудан, сиҳат шудан |
Калимаи medicine дар англисии бритониёӣ аксар вақт бо ду ҳиҷо талаффуз мешавад: [ˈmedsn]. Варианти се ҳиҷо — [ˈmedɪsn] — ҳам дуруст аст.
Have a headache: чӣ тавр гуфтан, ки чӣ дард мекунад
Дар тоҷикӣ мо мегӯем «сарам дард мекунад». Дар англисӣ ду роҳи асосӣ ҳаст:
- бо феъли have ва артикли a: I have a headache, I have a cold, I have a cough, I have a sore throat, I have a temperature;
- бо феъли hurt [hɜːt] — «дард кардан»: My head hurts, My leg hurts, It hurts here.
Артикли a-ро фаромӯш накунед: I have a headache, на I have headache. Дар англисии бритониёӣ одатан I have flu ва дар англисии амрикоӣ I have the flu мегӯянд — бо a не.
Ду калима барои «бемор» ҳаст: ill ва sick. Дар англисии бритониёӣ I feel ill маънои «худро бемор ҳис мекунам»-ро дорад, вале I feel sick бештар маънои «дилам беҳузур аст, қай карданӣ ҳастам»-ро дорад. Дар англисии амрикоӣ sick маънои умумии «бемор»-ро дорад.
Ибораҳо дар назди духтур
- What's the matter? — Чӣ шудааст?
- I don't feel well. — Ҳолам хуб нест.
- I have a headache and a temperature. — Сарам дард мекунад ва таб дорам.
- It hurts here. — Ин ҷо дард мекунад.
- How long have you had this cough? — Ин сулфа кай боз аст?
- Since Monday. — Аз рӯзи душанбе.
- Are you allergic to anything? — Ба ягон чиз аллергия доред?
- Take this medicine three times a day. — Ин доруро рӯзе се бор қабул кунед.
- I'd like to make an appointment with a doctor. — Мехоҳам ба духтур навбат гирам.
- Call an ambulance! — Ёрии таъҷилиро ҷеғ занед!
- Get well soon! — Зуд сиҳат шавед!
Гуфтугӯи намунавӣ
- — Good morning. What's the matter? — Субҳ ба хайр. Чӣ шудааст?
- — Good morning, doctor. I don't feel well. I have a sore throat and a cough. — Субҳ ба хайр, духтур. Ҳолам хуб нест. Гулӯям дард мекунад ва сулфа дорам.
- — Do you have a temperature? — Таб доред?
- — Yes, a little. Since yesterday evening. — Ҳа, каме. Аз шоми дирӯз.
- — I think it's a cold. Drink a lot of warm tea and rest. Take these tablets twice a day. — Ба фикрам, шамол хӯрдаед. Чойи гарм бисёр нӯшед ва истироҳат кунед. Ин ҳабҳоро рӯзе ду бор қабул кунед.
- — Thank you, doctor. — Ташаккур, духтур.
- — Get well soon! — Зуд сиҳат шавед!
Чӣ тавр машқ кардан
Тасаввур кунед, ки дар хориҷа ҳастед ва бояд ба духтур фаҳмонед, ки чӣ дард мекунад. Се-чор ҷумла нависед: I don't feel well. I have a headache. My throat hurts. I have a temperature. Санҷед, ки пеш аз номи беморӣ артикли a-ро гузоштед. Баъд ҷумлаҳоро баланд хонед ва ба талаффузи headache [ˈhedeɪk], cough [kɒf] ва health [helθ] диққат диҳед. Ибораҳои Call an ambulance! ва Where is the nearest pharmacy? — «Дорухонаи наздиктарин куҷост?» — ба ёд гиред: онҳо дар сафар бештар аз ҳама лозим мешаванд.
