Салом ва шиносоӣ бо забони англисӣ
Аввалин калимаҳо дар ҳар забон
Ҳар гуфтугӯ аз салом сар мешавад ва бо хайрухуш тамом мешавад. Барои ҳамин саломҳо ва ибораҳои шиносоӣ аввалин чизе ҳастанд, ки бояд бо забони англисӣ омӯхт. Дар ин саҳифа калимаҳо барои салом додан, худро муаррифӣ кардан, хайрухуш кардан ва ибораҳои хушмуомилагӣ ҷамъ оварда шудаанд.
Талаффуз дар қавсҳои чоркунҷа аст. Аломати [ː] дарозии садонокро нишон медиҳад, аломати [ˈ] пеш аз ҳиҷои задаистода меистад.
Салом додан
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| hello [həˈləʊ] | салом |
| hi [haɪ] | салом (норасмӣ, байни дӯстон) |
| good morning [ɡʊd ˈmɔːnɪŋ] | субҳ ба хайр |
| good afternoon [ɡʊd ˌɑːftəˈnuːn] | рӯз ба хайр (пас аз нисфирӯзӣ) |
| good evening [ɡʊd ˈiːvnɪŋ] | шом ба хайр |
Дар калимаи hello зада ба ҳиҷои дуюм меафтад: [həˈləʊ]. Ҳиҷои аввал кӯтоҳ ва суст талаффуз мешавад.
Good morning то нисфирӯзӣ гуфта мешавад, good afternoon — аз нисфирӯзӣ то тақрибан шаш-и бегоҳ, good evening — бегоҳӣ. Ин саломҳо нисбат ба hi расмитар ҳастанд ва бо муаллим, бо одами ношинос ё дар идора мувофиқанд.
Хайрухуш кардан
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| goodbye [ɡʊdˈbaɪ] | хайр, худо ҳофиз |
| bye [baɪ] | хайр (норасмӣ) |
| see you [ˈsiː juː] | то дидан |
| see you tomorrow [ˈsiː juː təˈmɒrəʊ] | то пагоҳ |
| good night [ɡʊd ˈnaɪt] | шаб ба хайр |
Диққат диҳед: good night салом нест. Онро танҳо ҳангоми хайрухуш дар бегоҳи дер ё пеш аз хоб мегӯянд. Агар бегоҳӣ ба меҳмонӣ омада бошед, good evening гӯед, на good night.
Шиносоӣ
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| name [neɪm] | ном |
| first name [ˈfɜːst neɪm] | ном (на насаб) |
| surname [ˈsɜːneɪm] | насаб |
| meet [miːt] | вохӯрдан, шинос шудан |
| introduce [ˌɪntrəˈdjuːs] | шинос кардан, муаррифӣ кардан |
| friend [frend] | дӯст |
| live [lɪv] | зиндагӣ кардан |
| country [ˈkʌntri] | кишвар, мамлакат |
| city [ˈsɪti] | шаҳр |
Дар калимаи friend ҳарфи i хонда намешавад: [frend], на «фрийенд». Дар country ҳарфҳои ou садои [ʌ]-ро медиҳанд, мисли cup.
Ибораҳо барои шиносоӣ
- What's your name? — Номи шумо чист?
- My name is Farrukh. — Номи ман Фаррух аст.
- I'm Nigora. — Ман Нигора ҳастам.
- Nice to meet you. — Аз шиносоӣ бо шумо шодам.
- Nice to meet you too. — Ман ҳам шодам.
- Where are you from? — Шумо аз куҷо ҳастед?
- I'm from Tajikistan. — Ман аз Тоҷикистон ҳастам.
- I live in Dushanbe. — Ман дар Душанбе зиндагӣ мекунам.
- How old are you? — Шумо чандсолаед?
- I'm twenty years old. — Ман бистсолаам.
- This is my friend Daler. — Ин дӯсти ман Далер аст.
Дар англисӣ синну солро бо феъли be мегӯянд: I am twenty, на I have twenty years. Ин хатои маъмул аст, чунки дар баъзе забонҳо синнро бо феъли «доштан» мегӯянд.
Савол дар бораи синну сол дар забони англисӣ ба одами калонсол ва ношинос бетакаллуф ҳисоб мешавад. Онро бештар ба кӯдакон ё дар синф медиҳанд.
«Шумо чӣ хел?»
- How are you? — Шумо чӣ хел? Аҳволатон чӣ тавр?
- I'm fine, thank you. And you? — Хуб, ташаккур. Шумо чӣ?
- Not bad. — Бад не.
- Very well, thanks. — Хеле хуб, раҳмат.
Саволи How are you? дар англисӣ аксар вақт қисми салом аст, на саволи ҳақиқӣ дар бораи саломатӣ. Ба он кӯтоҳ ҷавоб медиҳанд ва ҳамин саволро бармегардонанд. Нақли муфассал дар бораи кор ва оила, ки дар фарҳанги тоҷикӣ ҳангоми салом маъмул аст, дар ин ҷо интизор намешавад.
Калимаҳои хушмуомилагӣ
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| please [pliːz] | лутфан |
| thank you [ˈθæŋk juː] | ташаккур, раҳмат |
| thanks [θæŋks] | раҳмат (норасмӣ) |
| sorry [ˈsɒri] | бубахшед (барои узрхоҳӣ) |
| excuse me [ɪkˈskjuːz miː] | бубахшед (барои ҷалби диққат) |
Дар забони тоҷикӣ ҳарду ҳолат бо як калимаи «бубахшед» ифода мешаванд, вале дар англисӣ фарқ доранд. Excuse me пеш аз савол ё вақте ки бояд аз байни одамон гузаред, гуфта мешавад. Sorry — баъд аз он ки хато кардед, масалан, пои касеро пахш кардед.
Дар thank you ва thanks садои аввал [θ] аст: нӯги забон байни дандонҳо меистад ва ҳаво бе овоз мебарояд. Онро бо [с] ё [т] иваз накунед — «сэнк ю» ё «тэнк ю» нодуруст аст.
«Ту» ва «шумо» дар англисӣ
Дар тоҷикӣ мо байни «ту» ва «шумо» фарқ мегузорем. Дар англисӣ барои ҳарду як калима ҳаст — you [juː]. Эҳтиромро дигар чизҳо нишон медиҳанд: калимаҳои please ва thank you, саломи расмӣ ба ҷои hi ва муроҷиат бо насаб:
- Mr [ˈmɪstə] — ҷаноб (барои мард): Mr Smith
- Mrs [ˈmɪsɪz] — хонум (барои зани шавҳардор): Mrs Brown
- Miss [mɪs] — барои духтари шавҳарнакарда: Miss Green
- Ms [mɪz] — хонум (бе нишон додани оиладорӣ): Ms White
Ин калимаҳо бо насаб истифода мешаванд, на бо ном. Mr Smith дуруст аст, Mr John — не.
Гуфтугӯи намунавӣ
- — Hello! I'm Sitora. What's your name? — Салом! Ман Ситора ҳастам. Номи шумо чист?
- — Hi, Sitora. My name is Anna. Nice to meet you. — Салом, Ситора. Номи ман Анна. Аз шиносоӣ шодам.
- — Nice to meet you too. Where are you from? — Ман ҳам шодам. Шумо аз куҷо ҳастед?
- — I'm from England. And you? — Ман аз Англия ҳастам. Шумо чӣ?
- — I'm from Tajikistan. I live in Khujand. — Ман аз Тоҷикистон ҳастам. Дар Хуҷанд зиндагӣ мекунам.
- — Oh, great! Well, I have to go. See you! — Ӯ, олӣ! Хуб, ман бояд равам. То дидан!
- — Bye! — Хайр!
Чӣ тавр машқ кардан
Як муаррифии кӯтоҳи худро аз се-чор ҷумла нависед: ном, аз куҷо ҳастед, дар куҷо зиндагӣ мекунед ва бо чӣ машғулед. Онро чанд бор баланд хонед, то бе варақ гуфта тавонед. Ҳар субҳ ба аҳли оила ё ба худ дар оина бо англисӣ салом диҳед: Good morning! How are you? Ин ибораҳо хеле кӯтоҳанд, вале агар ҳар рӯз такрор шаванд, дар лаҳзаи зарурӣ худашон ба забон меоянд.
