Рӯзҳои ҳафта ва моҳҳо бо забони англисӣ
Рӯзҳои ҳафта
Ҳафт калима, ки дар ҳар сӯҳбат лозим мешаванд. Ҳамаи онҳо бо -day тамом мешаванд — ин қисм [deɪ] хонда мешавад ва маънои «рӯз» дорад.
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| Monday [ˈmʌndeɪ] | душанбе |
| Tuesday [ˈtjuːzdeɪ] | сешанбе |
| Wednesday [ˈwenzdeɪ] | чоршанбе |
| Thursday [ˈθɜːzdeɪ] | панҷшанбе |
| Friday [ˈfraɪdeɪ] | ҷумъа |
| Saturday [ˈsætədeɪ] | шанбе |
| Sunday [ˈsʌndeɪ] | якшанбе |
Калимаҳои умумӣ: day [deɪ] — рӯз, week [wiːk] — ҳафта, weekend [ˌwiːkˈend] — рӯзҳои истироҳат, яъне шанбе ва якшанбе, today [təˈdeɪ] — имрӯз, tomorrow [təˈmɒrəʊ] — пагоҳ, yesterday [ˈjestədeɪ] — дирӯз.
Номҳо аз куҷо омадаанд
Дар забони тоҷикӣ номи рӯзҳо аз ҳисоб сохта шудааст: шанбе, якшанбе, душанбе, сешанбе — «як», «ду», «се» баъд аз шанбе. Сохти он равшан аст ва ба хотир гирифтанаш осон.
Дар англисӣ бошад, номҳо аз номи ҷирмҳои осмонӣ ва худоёни қадим гирифта шудаанд: Sunday — рӯзи Офтоб (sun), Monday — рӯзи Моҳ (moon), Saturday — рӯзи сайёраи Зуҳал (Saturn). Аз ин рӯ байни ду забон ҳеҷ мувофиқате нест ва ҳар калимаро алоҳида ёд кардан лозим меояд.
Як нуктаи амалӣ: дар Британия ҳафта аз Monday сар мешавад, дар тақвимҳои амрикоӣ бошад, аксаран аз Sunday. Ҳангоми кор бо тақвими англисӣ ба ин диққат диҳед.
Моҳҳои сол
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| January [ˈdʒænjuəri] | январ |
| February [ˈfebruəri] | феврал |
| March [mɑːtʃ] | март |
| April [ˈeɪprəl] | апрел |
| May [meɪ] | май |
| June [dʒuːn] | июн |
| July [dʒuˈlaɪ] | июл |
| August [ˈɔːɡəst] | август |
| September [sepˈtembə] | сентябр |
| October [ɒkˈtəʊbə] | октябр |
| November [nəʊˈvembə] | ноябр |
| December [dɪˈsembə] | декабр |
Диққат кунед, ки дар July зада ба ҳиҷои дуюм меафтад — [dʒuˈlaɪ], на «ҷулай». Ҳамин тавр дар September, October, November, December зада дар мобайни калима аст.
Фаслҳои сол
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| spring [sprɪŋ] | баҳор |
| summer [ˈsʌmə] | тобистон |
| autumn [ˈɔːtəm] | тирамоҳ |
| winter [ˈwɪntə] | зимистон |
| year [jɪə] | сол |
| month [mʌnθ] | моҳ |
Дар Амрико ба ҷойи autumn бештар калимаи fall [fɔːl] истифода мешавад. Ҳарду дуруст аст.
Предлогҳо: on ё in
Ин ҷо хатои маъмул рух медиҳад, зеро дар тоҷикӣ ҳарду ҳолат якхела ифода мешавад — «рӯзи душанбе», «моҳи январ».
- Бо рӯзҳо — on: on Monday — рӯзи душанбе, on Friday evening — бегоҳии ҷумъа.
- Бо моҳҳо, фаслҳо ва солҳо — in: in May — моҳи май, in winter — дар зимистон.
- Бо санаи пурра — боз on: on 5 May.
- today, tomorrow, yesterday бе ҳеҷ предлог меоянд: I work tomorrow, на «in tomorrow».
Ҷумлаҳои намуна
- What day is it today? — Имрӯз кадом рӯз аст?
- Today is Wednesday. — Имрӯз чоршанбе аст.
- I have English lessons on Tuesday and Thursday. — Ман рӯзҳои сешанбе ва панҷшанбе дарси англисӣ дорам.
- My birthday is in October. — Зодрӯзи ман моҳи октябр аст.
- See you on Monday. — То душанбе.
- It is very hot here in summer. — Дар ин ҷо тобистон хеле гарм аст.
Ба чӣ диққат додан лозим
Ҳарфи калон. Дар англисӣ номи рӯзҳо ва моҳҳо ҳамеша бо ҳарфи калон навишта мешавад, дар ҳар ҷойи ҷумла: on monday хатост, бояд on Monday бошад. Дар тоҷикӣ ва русӣ чунин қоида нест, бинобар ин хато зуд-зуд такрор мешавад.
Талаффузи Wednesday. Ҳарфи d-и якум хонда намешавад: [ˈwenzdeɪ], тақрибан «уэнздей». Ин калима бо навиштанаш мувофиқ нест ва онро алоҳида ёд кардан лозим.
Садои [θ] дар Thursday ва month. Нӯги забон байни дандонҳо гузошта мешавад. Ин на «с» аст, на «т».
Охири -day. Дар нутқи тез он метавонад ҳамчун [di] садо диҳад: [ˈmʌndi]. Ҳарду талаффуз дуруст аст, вале барои оғоз варианти [deɪ] осонтар.
