Рақамҳо бо забони англисӣ: аз сифр то миллион
Аз сифр то дувоздаҳ
Ин сездаҳ калима сохти умумӣ надоранд ва алоҳида ёд карда мешаванд. Ҳама чизи дигар дар системаи рақамҳои англисӣ аз ҳамин калимаҳо сохта мешавад, бинобар ин онҳоро мустаҳкам донистан лозим.
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| zero [ˈzɪərəʊ] | сифр |
| one [wʌn] | як |
| two [tuː] | ду |
| three [θriː] | се |
| four [fɔː] | чор |
| five [faɪv] | панҷ |
| six [sɪks] | шаш |
| seven [ˈsevn] | ҳафт |
| eight [eɪt] | ҳашт |
| nine [naɪn] | нӯҳ |
| ten [ten] | даҳ |
| eleven [ɪˈlevn] | ёздаҳ |
| twelve [twelv] | дувоздаҳ |
Дар two ҳарфи w хонда намешавад — [tuː]. Дар eight низ gh садо надорад — [eɪt]. Ин ду калима бо навишташон мувофиқ нестанд.
Аз сенздаҳ то нуздаҳ: қисми -teen
Ин ҷо системаи равшан пайдо мешавад: ба рақами асосӣ -teen илова мекунанд.
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| thirteen [ˌθɜːˈtiːn] | сенздаҳ |
| fourteen [ˌfɔːˈtiːn] | чордаҳ |
| fifteen [ˌfɪfˈtiːn] | понздаҳ |
| sixteen [ˌsɪksˈtiːn] | шонздаҳ |
| seventeen [ˌsevnˈtiːn] | ҳабдаҳ |
| eighteen [ˌeɪˈtiːn] | ҳаждаҳ |
| nineteen [ˌnaɪnˈtiːn] | нуздаҳ |
Се калима каме тағйир меёбанд: three → thirteen, five → fifteen, eight → eighteen (ду ҳарфи t ба як ҳарф табдил меёбад). Боқимонда бетағйир мемонанд.
Даҳҳо: қисми -ty
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| twenty [ˈtwenti] | бист |
| thirty [ˈθɜːti] | сӣ |
| forty [ˈfɔːti] | чил |
| fifty [ˈfɪfti] | панҷоҳ |
| sixty [ˈsɪksti] | шаст |
| seventy [ˈsevnti] | ҳафтод |
| eighty [ˈeɪti] | ҳаштод |
| ninety [ˈnaɪnti] | навад |
Ба навишти forty диққат диҳед: ҳарчанд «чор» four аст, дар forty ҳарфи u нест. Ин яке аз хатоҳои маъмултарини хаттӣ мебошад. Дар fourteen бошад, u ҷой дорад.
thirteen ё thirty: фарқи зада
Ин ҷо хатои асосии талаффуз рух медиҳад, ва он метавонад маънои ҷумларо тамоман дигар кунад — байни 13 ва 30 фарқи калон аст.
- -teen: зада ба ҳиҷои дуюм меафтад, садонок дароз аст — [ˌθɜːˈtiːn], [ˌfɪfˈtiːn].
- -ty: зада ба ҳиҷои якум меафтад, охири калима кӯтоҳ ва беқувват — [ˈθɜːti], [ˈfɪfti].
Дар нутқи амрикоӣ фарқ боз як аломат дорад: дар thirty ҳарфи t қариб ба [d] монанд садо медиҳад, дар thirteen бошад, равшан [t] мемонад. Агар шунаванда нафаҳмид, роҳи кӯтоҳтарин ҳаст: рақамро ҳарф ба ҳарф гӯед — one three ё three zero.
Аз бисту як то наваду нӯҳ
Даҳӣ ва якӣ бо дефис навишта мешаванд, тартиб ҳамон тартиби тоҷикист: аввал даҳҳо, баъд якҳо.
- 21 — twenty-one, 35 — thirty-five, 48 — forty-eight, 99 — ninety-nine.
- Дар байни онҳо ҳеҷ калимаи иловагӣ намеояд: «бисту як» — танҳо twenty-one.
Садҳо, ҳазорҳо ва миллионҳо
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| hundred [ˈhʌndrəd] | сад |
| thousand [ˈθaʊznd] | ҳазор |
| million [ˈmɪljən] | миллион |
Пеш аз онҳо рақам меистад: two hundred — дусад, five thousand — панҷ ҳазор. Баъд аз рақам ҳарфи -s илова намешавад: two hundreds хатост. Шакли бо -s танҳо дар маънои «садҳо, ҳазорҳо» бе рақами аниқ кор мефармояд: hundreds of books — садҳо китоб.
Дар варианти британӣ байни садҳо ва боқимонда калимаи and гузошта мешавад: 101 — a hundred and one, 256 — two hundred and fifty-six. Дар варианти амрикоӣ and-ро аксар вақт партофта мегӯянд: two hundred fifty-six. Ҳарду дуруст аст.
Рақамҳои тартибӣ
Барои ҷавоб ба саволи «якум, дуюм, сеюм?» ба рақам -th илова мекунанд. Се калимаи аввал ва чанд калимаи дигар истисно мебошанд.
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| first [fɜːst] | якум |
| second [ˈsekənd] | дуюм |
| third [θɜːd] | сеюм |
| fourth [fɔːθ] | чорум |
| fifth [fɪfθ] | панҷум |
| sixth [sɪksθ] | шашум |
| seventh [ˈsevnθ] | ҳафтум |
| eighth [eɪtθ] | ҳаштум |
| ninth [naɪnθ] | нӯҳум |
| tenth [tenθ] | даҳум |
| twelfth [twelfθ] | дувоздаҳум |
| twentieth [ˈtwentiəθ] | бистум |
Тағйироти хаттиро дар хотир доред: five → fifth, twelve → twelfth, nine → ninth (ҳарфи e меафтад), twenty → twentieth. Дар рақамҳои мураккаб танҳо қисми охирин шакли тартибӣ мегирад: 21 — twenty-first, 35 — thirty-fifth.
Дар навишти кӯтоҳ ду ҳарфи охири калима илова мешавад: 1st, 2nd, 3rd, 4th, 21st.
Сол, сана ва рақами телефон
- Солҳо одатан ҷуфт-ҷуфт хонда мешаванд: 1995 — nineteen ninety-five, 1984 — nineteen eighty-four.
- Солҳои баъд аз 2000 ду роҳ доранд: 2007 — two thousand and seven, 2026 — twenty twenty-six ё two thousand twenty-six.
- Рақами телефон ҳарф ба ҳарф гуфта мешавад. Сифр дар ин ҷо аксар вақт oh [əʊ] хонда мешавад, на zero. Ду рақами якхела паиҳам — double: 77 — double seven.
- Сана: on the fifth of May ё on May the fifth. Дар навиштан — 5 May, May 5.
Ҷумлаҳои намуна
- How old are you? — I am twenty-three. — Шумо чандсола ҳастед? — Ман бисту сесола.
- There are thirty students in our group. — Дар гурӯҳи мо сӣ нафар донишҷӯ ҳаст.
- It costs fifty dollars. — Он панҷоҳ доллар меарзад.
- My flat is on the ninth floor. — Хонаи ман дар ошёнаи нӯҳум аст.
- He was born in nineteen ninety-eight. — Ӯ соли ҳазору нӯҳсаду наваду ҳаштум таваллуд шудааст.
- Open your book at page one hundred and twelve. — Китобро дар саҳифаи саду дувоздаҳум кушоед.
Хатоҳои маъмул
Задаи нодуруст дар -teen ва -ty. Ин хатари аслӣ аст: суроға, нарх ё синну сол нодуруст фаҳмида мешавад. Ҳангоми шубҳа рақамро ҳарф ба ҳарф такрор кунед.
Ҳарфи -s баъд аз рақам. Three hundreds, five thousands хатост — бояд three hundred, five thousand бошад.
Навишти fourty. Чунин калима вуҷуд надорад, дуруст — forty.
Садои [θ] дар thirteen, thirty, third, fifth. Нӯги забон байни дандонҳо гузошта мешавад. Ин на «с» аст, на «т», ва дар рақамҳо ин садо хеле зуд вомехӯрад.
Талаффузи eight ва two. Дар аввалӣ gh, дар дуюмӣ w садо намедиҳад: [eɪt] ва [tuː].
