Хӯрокворӣ ва нӯшокиҳо бо забони англисӣ
Чаро аз ин мавзӯъ сар кардан лозим
Луғати хӯрок аз он мавзӯъҳоест, ки дар рӯзи аввали дар кишвари бегона буданатон ба кор меояд. Дар мағоза, дар тарабхона, дар сӯҳбати оддӣ бо ҳамсоя — ҳамин сад калима кифоя мекунад, то шуморо фаҳманд. Дар ин саҳифа калимаҳо аз рӯи гурӯҳҳо ҷойгир шудаанд, бо талаффуз ва тарҷума.
Талаффуз дар қавсҳои чоркунҷа оварда шудааст. Аломати [ː] дарозии садонокро нишон медиҳад, аломати [ˈ] пеш аз ҳиҷои задаистода меистад.
Нон, ғалладона ва маҳсулоти асосӣ
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| bread [bred] | нон |
| rice [raɪs] | биринҷ |
| flour [ˈflaʊə] | орд |
| wheat [wiːt] | гандум |
| noodles [ˈnuːdlz] | угро, лағмон |
| egg [eɡ] | тухм |
| oil [ɔɪl] | равған |
| butter [ˈbʌtə] | маска |
| salt [sɔːlt] | намак |
| sugar [ˈʃʊɡə] | шакар, қанд |
| pepper [ˈpepə] | мурч, қаланфур |
| soup [suːp] | шӯрбо |
Ду калимаро аз рӯи навишт хондан мумкин нест. Дар bread [bred] ҳарфҳои ea кӯтоҳ, [e] хонда мешаванд, ҳол он ки дар meat [miːt] ҳамон ea дароз, [iː] садо медиҳад. Дар sugar [ˈʃʊɡə] бошад, ҳарфи s ба [ʃ] табдил меёбад.
Flour [ˈflaʊə] «орд» ва flower [ˈflaʊə] «гул» яксон талаффуз мешаванд ва танҳо дар навишт фарқ мекунанд. Дар нутқ маъноро ҷумла муайян мекунад.
Гӯшт ва моҳӣ
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| meat [miːt] | гӯшт |
| beef [biːf] | гӯшти гов |
| mutton [ˈmʌtn] | гӯшти гӯсфанд |
| lamb [læm] | гӯшти барра |
| chicken [ˈtʃɪkɪn] | гӯшти мурғ |
| fish [fɪʃ] | моҳӣ |
| sausage [ˈsɒsɪdʒ] | ҳасиб |
Дар lamb [læm] ҳарфи охирини b хонда намешавад. Ҳамин қоида дар comb, thumb, climb низ амал мекунад: b баъд аз m хомӯш мемонад.
Дар забони англисӣ номи ҳайвон ва номи гӯшти он аксар вақт ду калимаи гуногунанд: cow [kaʊ] «гов», аммо гӯшти он beef; sheep [ʃiːp] «гӯсфанд», аммо гӯшти он mutton. Танҳо дар мурғ ҳарду як калимаанд — chicken.
Сабзавот
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| potato [pəˈteɪtəʊ] | картошка |
| tomato [təˈmɑːtəʊ] | помидор |
| onion [ˈʌnjən] | пиёз |
| garlic [ˈɡɑːlɪk] | сирпиёз |
| carrot [ˈkærət] | сабзӣ |
| cabbage [ˈkæbɪdʒ] | карам |
| cucumber [ˈkjuːkʌmbə] | бодиринг |
| pumpkin [ˈpʌmpkɪn] | каду |
| beans [biːnz] | лӯбиё |
Калимаи tomato дар Британия [təˈmɑːtəʊ], дар Амрико бошад, [təˈmeɪtoʊ] талаффуз мешавад. Ҳарду дуруст аст; ин фарқ он қадар машҳур аст, ки дар забони англисӣ ҳатто ба зарбулмасал табдил ёфтааст.
Potato ва tomato дар шумораи ҷамъ -es мегиранд: potatoes, tomatoes. Ин истисно аст — аксари калимаҳои дигар танҳо -s мегиранд.
Мева ва чормағз
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| apple [ˈæpl] | себ |
| pear [peə] | нок |
| grapes [ɡreɪps] | ангур |
| apricot [ˈeɪprɪkɒt] | зардолу |
| peach [piːtʃ] | шафтолу |
| plum [plʌm] | олу |
| cherry [ˈtʃeri] | гелос |
| melon [ˈmelən] | харбуза |
| watermelon [ˈwɔːtəmelən] | тарбуз |
| pomegranate [ˈpɒmɪɡrænɪt] | анор |
| fig [fɪɡ] | анҷир |
| raisin [ˈreɪzn] | мавиз |
| walnut [ˈwɔːlnʌt] | чормағз |
| lemon [ˈlemən] | лиму |
| strawberry [ˈstrɔːbəri] | қулфинай |
Grapes одатан дар шакли ҷамъ кор мефармояд — як дона ангурро a grape мегӯянд, аммо дар сӯҳбат қариб ҳамеша grapes шунида мешавад.
Watermelon аз ду калима сохта шудааст: water «об» ва melon «харбуза». Зада ба ҳиҷои аввал меафтад — [ˈwɔːtəmelən].
Маҳсулоти ширӣ ва нӯшокиҳо
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| milk [mɪlk] | шир |
| cheese [tʃiːz] | панир |
| cream [kriːm] | қаймоқ |
| yoghurt [ˈjɒɡət] | ҷурғот |
| water [ˈwɔːtə] | об |
| tea [tiː] | чой |
| green tea [ˌɡriːn ˈtiː] | чойи кабуд |
| black tea [ˌblæk ˈtiː] | чойи сиёҳ |
| coffee [ˈkɒfi] | қаҳва |
| juice [dʒuːs] | шарбат, афшура |
Дар green tea ва black tea зада ба калимаи дуюм меафтад, зеро ин ибораи одӣ аст, на калимаи мураккаб. Дар watermelon бошад, баръакс — зада ба қисми аввал меравад. Ҳамин тафовут ибораро аз калимаи мураккаб фарқ мекунонад.
Мазза
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| sweet [swiːt] | ширин |
| salty [ˈsɔːlti] | шӯр |
| sour [ˈsaʊə] | турш |
| bitter [ˈbɪtə] | талх |
| spicy [ˈspaɪsi] | тунд |
| tasty [ˈteɪsti] | бомазза |
| fresh [freʃ] | тоза |
Калимаи hot [hɒt] ду маъно дорад: «гарм» ва «тунд». Агар дар тарабхона гӯянд This soup is hot, аз рӯи ҷумла фаҳмидан душвор аст, ки сухан дар бораи ҳарорат меравад ё дар бораи қаланфур. Барои равшанӣ spicy гуфтан беҳтар аст.
Хӯроки рӯз
| Калима | Тарҷума |
|---|---|
| breakfast [ˈbrekfəst] | наҳорӣ |
| lunch [lʌntʃ] | хӯроки нисфирӯзӣ |
| dinner [ˈdɪnə] | хӯроки шом |
| meal [miːl] | хӯрок (як бор хӯрдан) |
Бо ин калимаҳо феъли have кор мефармояд, на eat: have breakfast «наҳорӣ кардан», have lunch, have dinner. Артикл гузошта намешавад — I have breakfast at seven.
Калимаҳои ҳисобнашаванда
Ин ҷо хатои маъмултарини гӯяндагони тоҷикзабон рух медиҳад. Як қатор номи хӯрок дар забони англисӣ ҳисобнашаванда мебошанд: онҳо -s намегиранд ва пеш аз онҳо артикли a/an намеояд.
- bread, rice, meat, fish, milk, water, tea, coffee, sugar, salt, oil, cheese, butter, soup.
- Two breads ё a bread хатост. Дуруст: some bread, a piece of bread, a loaf of bread [ə ləʊf əv bred] «як кулча нон».
Барои шумурдани онҳо калимаи миқдор истифода мешавад:
- a cup of tea [ə kʌp əv tiː] — як пиёла чой;
- a glass of water [ə ɡlɑːs əv ˈwɔːtə] — як стакан об;
- a kilo of rice [ə ˈkiːləʊ əv raɪs] — як кило биринҷ;
- a bottle of milk [ə ˈbɒtl əv mɪlk] — як шиша шир.
Мева ва сабзавот бошанд, ҳисобшавандаанд: an apple — two apples, a carrot — three carrots. Танҳо fish дар шумораи ҷамъ низ аксар вақт бетағйир мемонад: three fish.
Ибораҳои зарурӣ
| Ибора | Тарҷума |
|---|---|
| I'm hungry [aɪm ˈhʌŋɡri] | Ман гуруснаам |
| I'm thirsty [aɪm ˈθɜːsti] | Ман ташнаам |
| I'd like some tea | Ман чой мехоҳам |
| How much is it? | Ин чанд пул аст? |
| It's delicious [dɪˈlɪʃəs] | Хеле бомазза аст |
| The bill, please [ðə bɪl pliːz] | Ҳисоб, лутфан |
| I don't eat meat | Ман гӯшт намехӯрам |
Ибораи I'd like кӯтоҳшудаи I would like аст ва аз I want хушмуомилатар ба ҳисоб меравад. Дар мағоза ва тарабхона маҳз ҳаминро истифода мебаранд.
Чӣ тавр ёд гирем
Сад калимаро якбора ёд кардан нашавад. Роҳи содда ҳаст: рӯйхати харидро ба забони англисӣ нависед. Ҳар ҳафта як бор — ва баъд аз ду моҳ ҳамаи ин калимаҳо бе такрори махсус дар хотир мемонанд, зеро шумо онҳоро дар кори воқеӣ истифода бурдед.
Роҳи дуюм — дар ошхона. Ҳангоми хӯрок пухтан номи ҳар маҳсулотеро, ки ба даст мегиред, бо овоз ба забони англисӣ гӯед: onion, oil, salt, rice. Ин кор вақти иловагӣ намегирад, вале калимаро ба амали мушаххас мепайвандад ва аз ин ҳифз кардан осонтар мешавад.
